داوران

داوریِ مقاله علمیِ امتیازی ارزشمند محسوب می‌شود؛ با این حال، مسئولیتی زمان‌بر است که با اعتبارسنجی پژوهش‌ها، به ارتقای کیفیت محتوای منتشر شده در نشریه کمک می‌کند. از این رو، هیئت تحریریه، نویسندگان و مخاطبان نشریه طب نظامی از تمایل شما برای پذیرش این مسئولیت و تعهدتان قدردانی می‌کنند. نشریه طب نظامی از فرایند داوری همتای «دوسوکور» (double-blind) پیروی می‌کند که سریع و منصفانه بوده و کیفیت بالای مقالات منتشرشده را تضمین می‌نماید. در همین راستا، این نشریه به داورانی نیاز دارد که بتوانند نظراتی دقیق، راهگشا و عمیق درباره مقالات ارسالی ارائه دهند و فرایند داوری را ظرف مدت تقریبی دو هفته به انجام رسانند. حفظ جایگاه طب نظامی به عنوان نشریه‌ای علمی و باکیفیت، در گروِ حضور داورانی است که از تخصص بالایی برخوردار بوده و در ارزیابی مقالات، رویکردی بی‌طرفانه، منصفانه و دقیق دارند. امیدواریم اطلاعات ارائه‌شده در اینجا، انجام این کار را برای شما تسهیل کند.

 

وظایف داوران

اگر سردبیر مجله طب نظامی از شما برای داوری یک مقاله دعوت کرده است، لطفاً موارد زیر را مد نظر قرار دهید:

  • ارزیابی انتقادی و در عین حال سازنده‌ مقاله و تدوین نظراتی دقیق و مشروح برای کمک به نویسندگان جهت ارتقای کیفیت اثر
  • بررسی نسخه‌های متعدد مقاله در صورت لزوم
  • ارائه‌ تمامی اطلاعات مورد نیاز در مهلت‌های تعیین ‌شده
  • ارائه‌ پیشنهاد به سردبیر در خصوص مناسب بودن مقاله برای انتشار در مجله
  • اعلام هرگونه تضاد منافع احتمالی در رابطه با نویسندگان یا محتوای مقاله‌ای که برای داوری به شما سپرده شده است
  • گزارش موارد احتمالی سوءرفتار پژوهشی
  • پیشنهاد داوران جایگزین در صورتی که به هر دلیلی قادر به داوری مقاله نیستید
  • حفظ محرمانگی مقاله
  • عدم استفاده از مطالب و یافته‌های مطرح‌شده در مقاله
  • عدم برقراری ارتباط مستقیم با نویسندگان (در صورتی که به هر نحوی هویت آن‌ها برایتان مشخص شد)
  • عدم افشای هویت خود برای نویسندگان
  • عدم واگذاری مقاله‌ ارجاع‌شده به داوری دیگر
  • اطمینان از کیفیت بالا و اصالت اثر
  • اطلاع‌رسانی به سردبیر در صورتی که مطلع شوید مقاله‌ ارجاع‌شده هم‌زمان در نشریه‌ دیگری نیز در دست بررسی است
  • نگارش گزارش داوری صرفاً به زبان انگلیسی
  • تدوین و نگارش یادداشتی (تفسیر/ نقد) برای انتشار در ارتباط با مقاله‌ داوری‌شده

 

هنگام بررسی یک دست‌نوشته (مقاله)، چه مواردی باید ارزیابی شوند؟

  • نو بودن (تازگی)
  • اعتبار علمی
  • اصالت
  • مشارکت ارزشمند در حوزه علم
  • افزودن جنبه‌های جدید به حوزه مطالعاتی موجود
  • جنبه‌های اخلاقی
  • ساختار مقاله ارائه‌شده و انطباق آن با دستورالعمل‌های ویژه نویسندگان
  • منابع ارائه ‌شده برای مستندسازی محتوا
  • دستور زبان، علائم نگارشی و املا
  • سوءرفتار علمی

 

فرآیند داوری همتا

در چارچوب فرآیند داوری همتا، مجله طب نظامی و تمامی داوران آن به اصل محرمانگیِ دست‌نوشته‌های ارسالی به نشریه پایبند هستند. بر این اساس، هیچ‌گونه اطلاعاتی درباره دست‌نوشته‌ها، از جمله دریافت و وضعیتِ در دستِ داوری بودن آن‌ها، محتوا و مرحله داوری، نظرات انتقادی داوران و سرنوشت نهایی اثر، با هیچ‌کس جز نویسندگان و داوران به اشتراک گذاشته نمی‌شود. همچنین، درخواست‌های اشخاص ثالث برای استفاده از دست‌نوشته‌ها و گزارش‌های داوری در جریان رسیدگی‌های حقوقی یا قضایی رد می‌شود.

علاوه بر این، به داوران توصیه می‌شود که دست‌نوشته را برای استفاده شخصی نزد خود نگه ندارند و پس از ارسال نظرات داوری، نسخه‌های کاغذی را امحا و نسخه‌های الکترونیکی را حذف کنند. شایان ذکر است که دست‌نوشته‌های ردشده به عنوان آرشیو در سامانه تحریریه نگهداری می‌شوند؛ اما دست‌نوشته‌های منتشرشده و تمامی محتوای مرتبط با آن‌ها، شامل نسخه‌های اولیه ارسالی، گزارش‌های داوری، نسخه‌های اصلاح‌شده و مکاتبات، برای پاسخگویی به پرسش‌های احتمالیِ آتی درباره اثر، به‌صورت دائمی نگهداری می‌شوند.

هر دست‌نوشته در فرآیند داوری همتا «ناشناس» (Blind Peer-Review) برای دو یا چند داور ارسال می‌شود. از داوران خواسته می‌شود تا نظر خود را مبنی بر پذیرش، نیاز به اصلاح یا رد دست‌نوشته اعلام کنند.

 

چگونه می‌توان یک مقاله را از طریق درگاه مجله طب نظامی داوری کرد؟

به‌عنوان نخستین گام در فرایند داوری، ما ایمیل دعوت‌نامه‌ای برای داوران ارسال کرده و چکیده مقاله را در اختیار آن‌ها قرار می‌دهیم. سپس آن‌ها را در درگاه مجله طب نظامی ثبت‌نام می‌کنیم و نام کاربری و رمز عبور به‌صورت خودکار برایشان ارسال می‌شود.

برای تکمیل فرایند داوری و دسترسی به متن کامل مقاله، داوران باید از طریق درگاه مجله وارد حساب کاربری خود شده و مراحل زیر را دنبال کنند:

به پروفایل خود بروید -> بخش داور (Reviewer Section) -> موارد ارجاع‌داده‌شده در انتظار اقدام (Pending Assignments) -> روی شناسه مقاله (Manuscript ID) کلیک کنید -> روی فرم ارزیابی مقاله (Manuscript Evaluation Form) کلیک کنید -> فرم را تکمیل کرده یا فایل داوری را پیوست نمایید -> تصمیم نهایی (توصیه داور) را مشخص کنید (شامل: پذیرش، اصلاحات جزئی، اصلاحات اساسی، رد مقاله) -> دکمه «ارسال به سردبیر» (Send to Editor) را بزنید.

 

فرایند ارسال گزارش داوری

پس از تکمیل ارزیابی، داوران باید یکی از توصیه‌های زیر را به سردبیر ارائه دهند:

  • پذیرش: مقاله بدون نیاز به تغییر آماده انتشار است.
  • بازنگری جزئی: مقاله با اصلاحات اندک قابل پذیرش است.
  • بازنگری کلی: مقاله پتانسیل چاپ دارد اما نیازمند تغییرات اساسی و داوری مجدد است.
  • رد مقاله: مقاله دارای ضعف‌های بنیادین است و برای چاپ مناسب نیست.

داوران هم می‌توانند دیدگاه‌های خود را در کادر پیش‌بینی شده بنویسند و به اطلاع سردبیر برسانند، هم می‌توانند این دیدگاه‌ها را در یک فایل ورد جداگانه به فرم ارزیابی پیوست کنند، و هم می‌توانند روی فایل ورد مقالة ارسالی دیدگاه‌های خود را به شکل «کامنت» بگذارند. توصیة نشریه آن است که تا جایی که ممکن است گزارش داوری مفصل نگاشته شود تا هم سردبیر بتواند بر پایة آن تصمیم درست بگیرد و هم نویسندگان بتوانند اثر خود را بر پایة آن بهبود بخشند.