زمینه و هدف: جنگهای هوایی در مناطق شهری طی دو دهه اخیر به یکی از مهمترین چالشهای سلامت روان در جهان تبدیل شدهاند. در ایران نیز جنگ ۴۰ روزه، با قرار گرفتن شهر تهران در معرض حملات مکرر هوایی، شرایطی کمسابقه را برای شهروندان ایجاد کرد. پژوهش حاضر با هدف تبیین تجربه زیسته ساکنان تهران از این جنگ و شناسایی الگوهای مشترک تجربه آنان انجام شد. روشها: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک بازتابی انجام شد. مشارکتکنندگان شامل ۱۷ زن و مرد بودند که در طول جنگ ۴۰ روزه در تهران حضور داشتند و با روش نمونهگیری هدفمند و با حداکثر تنوع انتخاب شدند. دادهها از طریق پرسشنامه بازپاسخ مکتوب، طراحیشده توسط پژوهشگر و توزیعشده در شبکههای اجتماعی با استفاده از روش گلولهبرفی، گردآوری شد. تحلیل دادهها بر اساس الگوی ششمرحلهای براون و کلارک انجام گرفت. یافتهها: تحلیل دادهها به استخراج ۹ مضمون اصلی منجر شد که ابعاد مختلف تجربه زیسته مشارکتکنندگان را تبیین میکنند. این مضامین شامل مواجهه و شوک اولیه، محرکهای ترس، واکنشهای هیجانی، پاسخهای جسمانی، تغییرات در زندگی روزمره، روابط اجتماعی، راهبردهای مقابلهای، معناسازی و پیامدهای پایدار روانی و جسمانی بودند. یافتهها نشان داد تجربه جنگ فرایندی پویا و چندبعدی است که در آن واکنشهای هیجانی، تغییرات رفتاری، حمایتهای اجتماعی و شیوههای معناسازی بهطور متقابل بر یکدیگر اثر میگذارند. همچنین روایتهای مشارکتکنندگان بیانگر طیفی گسترده از تجربهها، از احساس درماندگی و ناامیدی تا رشد فردی، بازنگری در ارزشها و یافتن معنای جدید در زندگی بود. نتیجهگیری: تجربه زیسته جنگ، پدیدهای پیچیده، چندبعدی و ناهمگون است که شناخت آن مستلزم توجه همزمان به ابعاد هیجانی، شناختی، اجتماعی و معنایی است. یافتههای این پژوهش میتواند در طراحی مداخلات روانشناختی، برنامههای حمایتی و سیاستگذاریهای مرتبط با مدیریت بحران و بازتوانی روانی پس از جنگ مورد استفاده قرار گیرد.
سعادت, سید حسن و شهیاد, شیما . (1405). تجربه زیسته ساکنان تهران از جنگ ۴۰ روزه (جنگ رمضان): یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل تماتیک. طب نظامی, 28(ویژه نامه شماره 1), 117-133. doi: 10.30491/jmm.2026.1007114.1520
MLA
سعادت, سید حسن , و شهیاد, شیما . "تجربه زیسته ساکنان تهران از جنگ ۴۰ روزه (جنگ رمضان): یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل تماتیک", طب نظامی, 28, ویژه نامه شماره 1, 1405, 117-133. doi: 10.30491/jmm.2026.1007114.1520
HARVARD
سعادت, سید حسن, شهیاد, شیما. (1405). 'تجربه زیسته ساکنان تهران از جنگ ۴۰ روزه (جنگ رمضان): یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل تماتیک', طب نظامی, 28(ویژه نامه شماره 1), pp. 117-133. doi: 10.30491/jmm.2026.1007114.1520
CHICAGO
سید حسن سعادت و شیما شهیاد, "تجربه زیسته ساکنان تهران از جنگ ۴۰ روزه (جنگ رمضان): یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل تماتیک," طب نظامی, 28 ویژه نامه شماره 1 (1405): 117-133, doi: 10.30491/jmm.2026.1007114.1520
VANCOUVER
سعادت, سید حسن, شهیاد, شیما. تجربه زیسته ساکنان تهران از جنگ ۴۰ روزه (جنگ رمضان): یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل تماتیک. طب نظامی, 1405; 28(ویژه نامه شماره 1): 117-133. doi: 10.30491/jmm.2026.1007114.1520
)