ارزیابی آمادگی مراکز آموزشی و درمانی در مواجهه با حوادث زیستی: مورد مطالعه دانشگاه علوم پزشکی ایران

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 گروه سلامت در بلایا و فوریت‌ها، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

2 مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی، پژوهشکده مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: در قرن بیست و یکم، افزایش بلایای طبیعی و انسان‌ساخت چالش‌های جدی برای سلامت عمومی ایجاد کرده است. مخاطرات زیستی با ویژگی‌هایی مانند سرعت انتشار بالا و تغییرات ژنتیکی، نیازمند پاسخ سریع و هماهنگ هستند، اما کمبود منابع تخصصی، نبود تعریف روشن از نقش‌های سازمانی و انتشار اطلاعات نادرست، مدیریت این حوادث را پیچیده‌تر می‌کند. در این میان، آمادگی بیمارستان‌ها به عنوان عامل کلیدی در کاهش تلفات این حوادث و حفظ عملکرد سیستم سلامت مطرح است. با توجه به اینکه برخی مطالعات نشان می‌دهند بیمارستان‌های کشور ایران با وجود برخی نقاط قوت در منابع انسانی، از نظر پیش نیازهای پاسخ، هنوز آمادگی لازم را ندارند، این پژوهش با هدف ارزیابی دقیق سطح آمادگی این بیمارستان‌ها در برابر حوادث زیستی انجام شد.
روش‌ها: این مطالعه توصیفی، تحلیلی و مقطعی در سال ۱۴۰۴ با استفاده از پرسشنامه استاندارد برای ارزیابی آمادگی زیستی در هشت بُعد اصلی انجام شد: توسعه ساختارهای مدیریتی، ظرفیت‌سازی، آموزش و تربیت، مدیریت اطلاعات و ارتباطات، سیستم‌های مراقبت و آزمایشگاه، ایمنی و امنیت، مدیریت بیمار و تاب‌آوری. جامعه آماری شامل مراکز آموزشی و درمانی وابسته به دانشگاه، به طور خاص ۱۱ بیمارستان بود. سپس میانگین داده‌ها برای تعیین درصد آمادگی بیمارستان محاسبه شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که مراکز بزرگ وعمومی، در اکثر ابعاد آمادگی زیستی با کسب میانگین 75 درصد عملکرد خوب داشتند و توانستند الگویی از تاب‌آوری سازمانی و مدیریت حوادث زیستی ارائه کنند. بیش از نیمی از مراکز با کسب 54 درصد در سطح متوسط قرار داشتند که حاکی از منابع محدود و نیاز به تقویت ساختار مدیریتی، آموزش و تمرین است. برخی مراکز تک تخصصی، در ابعاد مدیریت بیمار، تریاژ و تاب‌آوری با کسب 30 درصد عملکرد ضعیف داشتند، که نشان‌دهنده اهمیت نقش حمایتی این مراکز در شبکه پاسخ زیستی و نیاز به ارتقای زیرساخت‌ها و آموزش‌ها است.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش تأکید می‌کند که آمادگی زیستی تنها وابسته به منابع فیزیکی نیست، بلکه حاصل توسعه ساختار مدیریتی، آموزش و تمرین مستمر، مدیریت اطلاعات و ارتباطات، زیرساخت‌های تشخیصی، ایمنی، مدیریت بیمار و تاب‌آوری سازمانی است.

کلیدواژه‌ها