در طول درگیریهای مسلحانه حمله به زیرساختهای مراقبتهای بهداشتی و پرسنل پزشکی، نقض شدید قوانین بینالمللی بشردوستانه و معیارهای اخلاقی است. رویدادهای اخیر در خاورمیانه، از جمله تخریب بیمارستانها در غزه و ایران، الگوی نگرانکنندهای از سکوت گزینشی نهادهای بینالمللی را برجسته میکند. این گزارش به پیامدهای بشردوستانه، اخلاقی و روانی چنین حملاتی میپردازد و خواستار پاسخگویی جهانی و محکومیت مداوم از سوی سازمانهای بینالمللی بهداشت و پزشکی است. در دو سال گذشته، بنا به گزارشها بیش از ۳۰ بیمارستان در غزه ویران شدهاند و سازمانهایی مانند پزشکان بدون مرز چندین مورد از این حوادث را مستند کردهاند. هدف قرار دادن مداوم زیرساختهای مراقبتهای بهداشتی در مناطق جنگی، نقض آشکار کنوانسیونهای ژنو است که صراحتاً حمله به مراکز و پرسنل پزشکی را ممنوع میکند. علیرغم وسعت تخریب، فقدان محکومیت صریح و مداوم از سوی نهادهای برجسته بینالمللی بهداشت، به ویژه سازمان بهداشت جهانی (WHO) به طور قابل توجهی وجود داشته است. این سکوت نه تنها هنجارهای بشردوستانه تثبیت شده را تضعیف میکند، بلکه خطر عادیسازی چنین اقداماتی را نیز به همراه دارد. پیامدهای این بیعملی به طرز غمانگیزی در حملات هوایی اخیر اسرائیل به ایران آشکار شد، که طبق گزارشها در حالی رخ داد که مذاکرات دیپلماتیک با ایالات متحده در عمان در جریان بود. در نتیجه این حملات، چهار بیمارستان و سه مرکز فوریتهای پزشکی در ایران ویران شدند. یکی از اهداف اولیه، یک بیمارستان روانپزشکی در کرمانشاه بود، منطقهای که از قبل با کمبود منابع سلامت روان دست و پنجه نرم میکرد. این حملات منجر به مرگ شش پزشک، از جمله یک متخصص اطفال جوان و مادر یک کودک چهار ساله، به همراه ۱۴ نفر از کارکنان خدمات پزشکی و هلال احمر ایران شد. علاوه بر این، یک دانشجوی پزشکی در یک منطقه مسکونی جان خود را از دست داد و دیگری به دلیل حمله پهپادی دچار قطع عضو شد. این وقایع یک سوال حیاتی را مطرح میکند: اگر حملات مشابهی در غزه، لبنان و اکنون ایران رخ داده باشد، مرحله بعدی کجا خواهد بود؟ بدون یک پاسخ واحد و قاطع از سوی جامعه بینالمللی بهداشت، چنین تخلفاتی ممکن است به طرز خطرناکی عادی شوند. تأثیر روانی این حملات فراتر از تلفات فوری است. در ایران، این حملات با امتحانات ورودی مدارس و دانشگاهها همزمان شد. این زمانبندی، استرس و آسیبهای روحی را در بین دانشآموزان تشدید کرد و بسیاری از آنها علائم حاد اضطراب، افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) را گزارش کردند. پیامدهای بلندمدت این آسیب روانی بر سلامت عمیقاً نگرانکننده است و توجه بینالمللی را میطلبد. به عنوان مدیر سابق بیمارستان در ایران، از جامعه جهانی بهداشت و پزشکی درخواست میکنم سکوت خود را بشکنند. رعایت قوانین بشردوستانه و بیطرفی پزشکی نباید گزینشی یا تحت تأثیر سیاست باشد. اتخاذ موضعی منسجم و اصولی برای حفظ حرمت مراقبتهای بهداشتی در مناطق جنگی و محافظت از جان کسانی که خود را وقف درمان دیگران حتی در بحبوحه جنگ میکنند، ضروری است. فرسایش حمایتها از زیرساختهای پزشکی در جنگ نباید بدون چالش باقی بماند. ما از سازمانهای بینالمللی، انجمنهای پزشکی و متخصصان مراقبتهای بهداشتی در سراسر جهان میخواهیم که تعهد خود را به اصول حقوق بشردوستانه مجدداً تأیید کنند و خواستار پاسخگویی در مورد همه موارد نقض، صرف نظر از جغرافیا یا سیاست، شوند.
)