کاربردهای هوش مصنوعی در آزمایشگاه‌های بالینی: یک مطالعه مرور نظام‌مند

نوع مقاله : مروری

نویسندگان

1 گروه کتابداری و اطلاع رسانی، دانشکده پیراپزشکی، مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی و گرمسیری، پژوهشکده علوم سلولی، مولکولی در بیماری‌های عفونی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

2 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

3 گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیراپزشکی، مرکز تحقیقات بیماری های عفونی و گرمسیری، پژوهشکده علوم سلولی، مولکولی در بیماریهای عفونی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

چکیده

زمینه و هدف: با توجه به پیشرفت‌های اخیر در فرآیندهای تشخیصی، استفاده از هوش مصنوعی در حوزه علوم آزمایشگاهی به ویژه آزمایشگاه‌های بالینی، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در آزمایشگاه‌های بالینی انجام شده است.
روش‌ها: مطالعه مروری حاضر با جستجوی نظام‌مند در پایگاه‎ های اطلاعاتی معتبر از جمله PubMed ،Google Scholar ،Scopus و ScienceDirect انجام گرفت و مقالات مرتبط با کاربردهای هوش مصنوعی در آزمایشگاه بالینی در بازه زمانی 2015 تا 2025 استخراج شدند. همچنین کلید واژه‎ های دیگر ازجمله "Clinical Laboratory" ،"Artificial Intelligence" ،"Clinical Laboratory" Technique" ،"AI و "AI in Diagnosis" و معادل‎ های آن­ ها در پایگاه‎ ها مورد جستجو قرار گرفتند.
یافته‌ها: هوش مصنوعی به طور قابل توجهی در ارتقای عملکردهای آزمایشگاهی نقش دارد که مهم‌ترین کاربردهای آن تفسیر خودکار نتایج، پیش‌بینی بیماری ها، کاهش خطای انسانی و بهبود کنترل کیفیت است. همچنین استفاده از این فناوری توانسته سرعت و دقت تشخیص را در حوزه های مرتبط با علوم آزمایشگاهی افزایش دهد. اما، چالش هایی مانند حفظ محرمانگی اطلاعات و نیاز به داده های دقیق از موانع این فناوری هستند.
نتیجه‌گیری: از آنجایی که هوش مصنوعی با فراهم کردن امکان تفسیر دقیق‌تر و سریع‌تر نتایج آزمایشگاهی، می‌تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت خدمات تشخیصی ایفا می‌کند، ضرورت دارد با وجود چالش های موجود، توسعه و بهره‌برداری هدفمند از ابزارهای هوش مصنوعی بیش از پیش در این حوزه مورد توجه قرار گیرد تا گامی موثر در تحول نظام سلامت باشد.

کلیدواژه‌ها