بررسی اثربخشی آموزش کنترل تکانه بر رفتارهای رانندگی و پردازش هیجانی افراد دارای رفتارهای پرخطر رانندگی: یک مطالعه نیمه‌تجربی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه مدیریت ایمنی ترافیک، رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی استان اردبیل، اردبیل، ایران

3 دفتر تحقیقات کاربردی فرماندهی انتظامی استان اردبیل، اردبیل، ایران

چکیده

زمینه و هدف: حوادث رانندگی، دومین عامل مرگ‌ومیر در کشور است و بخش قابل توجهی از آن به‌دلیل اشتباهات انسانی و رفتارهای پرخطر رانندگی صورت می‌گیرد. رفتارهای پرخطر رانندگان به این علت می‌تواند باشد که رفتار تکانه‌ای آن‌ها باعث ایجاد پاسخ‌های نادرست بیشتری می‌شود و در نتیجه نیاز به‌تمرکز بیشتر و سازماندهی بهتری دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش کنترل تکانه بر رفتارهای رانندگی و پردازش هیجانی افراد دارای رفتارهای پرخطر رانندگی انجام گرفت.
روش‌ها: این مطالعه از نوع نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی افراد دارای رفتارهای پرخطر رانندگی در سال 1403 استان اردبیل بود. از بین آن­ها تعداد 30 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 60 دقیقه‌ای برنامه آموزش کنترل تکانه اسپری (2006) را دریافت کردند و گروه کنترل به روال عادی خود ادامه دادند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه رفتارهای پرخطر رانندگی حسنی‌نسب و همکاران (1401) و مقیاس پردازش هیجانی باکر و همکاران (2010) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که بین میانگین رفتارهای پرخطر رانندگی (P<0.001, F=25.87, ηp2=0.499) و پردازش هیجانی (P<0.001, F=125.08, ηp2=0.828)  افراد دارای رفتارهای پرخطر رانندگی گروه آزمایش و گروه کنترل در پس‌آزمون تفاوت معناداری وجود دارد.
نتیجه‌گیری: آموزش کنترل تکانه سبب می‌شود رانندگان از هیجانات منفی مثل خشم و اضطراب آگاه شده و درصدد مقابله مثبت برآیند، فردی که از لحاظ ذهن آگاهی در وضعیت خوبی قرار دارد، افکار و هیجانات خود را می‌پذیرد و تلاش می‌کند در مواجهه با افکار و هیجان‌های آزاردهنده، توانایی پردازش آن‌ها را کسب کرده و میزان رفتارهای رانندگی پرخطر به طرز معناداری کاهش می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

طب نظامی
دوره 27، شماره 4 - شماره پیاپی 135
مهر و آبان 1404
صفحه 2953-2962

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار