بررسی تاثیر آموزش تاب آوری بر سازگاری اجتماعی و خودتنظیمی هیجانی در جانبازان اعصاب و روان

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران

2 مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران

3 دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 بیمارستان ابن سینا، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

زمینه و هدف: آموزش تاب ­آوری به عنوان یک مداخله روانشناختی مؤثر می ­تواند مکانیسم ­های مقابله­ ای مانند سازگاری اجتماعی و خودتنظیمی هیجانی را در جانبازان اعصاب و روان ارتقا دهد. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر این آموزش بر ارتقای توانمندی‏ های روانی-اجتماعی این گروه آسیب­ پذیر طراحی و اجرا شد.
روش‌ها: این پژوهش شبه تجربی با طرح پیش ­آزمون-پس­ آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری مطالعه، جانبازان اعصاب و روان تحت پوشش بنیاد شهید و امور ایثارگران در سال 1404 بودند که از میان آن ­ها 40 نفر به روش نمونه ­گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش (20 نفر) و کنترل (20 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ‏ای تحت آموزش تاب ‏آوری قرار گرفت، در حالی‏ که گروه کنترل، مداخله ‏ای دریافت نکرد. یک ماه پس از پایان جلسات آموزشی، شرکت ­کنندگان هر دو گروه، مجددا مورد ارزیابی قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سازگاری اجتماعی Bell و خودتنظیمی هیجانی Gross and John (۲۰۰۳) بود. داده ­ها توسط نرم ­افزار SPSS نسخه 26 تجزیه و تحلیل شد.
یافته‌ها: یافته ­های مطالعه نشان داد که آموزش تاب ­آوری به طور معناداری منجر به بهبود سازگاری اجتماعی (0/001>P) و افزایش خودتنظیمی هیجانی (0/004=P) در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل شده است. نتایج تحلیل کوواریانس است نشان داد که مداخله انجام شده بدون توجه به نمره پیش ­آزمون، موثر بوده است.
نتیجه‌گیری: این نتایج حاکی از آن است که آموزش تاب ‏آوری می ‏تواند به‏ عنوان یک مداخله مؤثر در ارتقای توانایی ‏های روانی-اجتماعی جانبازان اعصاب و روان مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به شیوع بالای مشکلات هیجانی و اجتماعی در این گروه از جانبازان، اجرای برنامه ‏های آموزش تاب ‏آوری در مراکز درمانی و توانبخشی پیشنهاد می ‏شود.

کلیدواژه‌ها