ارتباط ابعاد شخصیت با گرایش به اعتیاد، افکار خودکشی و رفتار خودجرحی در سربازان: نقش میانجی انعطاف‌پذیری روانشناختی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 کمیته تحقیقات دانشجویی، (دانشکده پزشکی، گروه روانشناسی بالینی)، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

3 پردیس بین‌الملل دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران

4 مرکز تحقیقات علوم رفتاری، پژوهشکده سبک زندگی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: سربازان به دلیل شرایط خاص خدمت نظامی، در معرض عوامل متعددی قرار دارند که می‌تواند زمینه‌ساز گرایش به اعتیاد، افکار خودکشی و رفتارهای خودجرحی شود. هدف از مطالعه حاضر بررسی رابطه ابعاد شخصیت با گرایش به اعتیاد، افکار خودکشی و رفتار خودجرحی در جمعیت سربازان با نقش میانجی انعطاف‌پذیری روانشناختی است.
روش‌ها: پژوهش حاضر به روش توصیفی-همبستگی (معادلات ساختاری) انجام شد و جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه سربازان نظام وظیفه عمومی در پاییز 1402 در شهرستان یزد بود که در پادگان‌های مربوط به نیروی انتظامی خدمت می‌کردند. 350 سرباز به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان فرم کوتاه آزمون شخصیت NEO، پرسشنامه گرایش به اعتیاد (TAQ)، پرسشنامه افکار خودکشی بک (BSSI)، پرسشنامه آسیب به خود (SHI) و نسخه دوم پرسشنامه انعطاف‌پذیری روانشناختی (AAQ-II) را تکمیل کردند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای SPSS.V.29 و Smart-PLS.V.3 استفاده شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان دادند که انعطاف‌پذیری روانشناختی و ابعاد شخصیت با گرایش به اعتیاد، خودکشی و رفتار خودجرحی رابطه مثبت و معناداری دارند (P<0.01). همچنین انعطاف‌پذیری روانشناختی دارای نقش میانجی در ارتباط میان ابعاد شخصیت و متغیرهای پژوهش بود. پایایی مرکب و آلفای کرونباخ برای سازه‌های مدل بالاتر از 0/7 بوده و میانگین واریانس استخراج شده (AVE) نیز بالاتر از 0/5 گزارش شد که نشان‌دهنده روایی و پایایی مناسب مدل است.
نتیجه‌گیری: با توجه به نقش انعطاف‌پذیری روانشناختی و ابعاد شخصیت در پیش‌بینی به گرایش به اعتیاد، افکار خودکشی و رفتار خودجرحی، متخصصان می‌توانند با طراحی مداخلات مناسب در جهت افزایش انعطاف‌پذیری و شناسایی به موقع عوامل خطر مبتنی بر شخصیت، از رخدادهایی مانند مصرف مواد، خودکشی و رفتار خود جرحی در جمعیت سربار بکاهند.

کلیدواژه‌ها