زمینه و هدف: سرعت و چابکی، دو مورد از مهمترین عناصر موفقیت ورزشی به ویژه در دوی سرعت هستند. هدف از انجام این پژوهش بررسی اثر 12 هفته تمرینات سربالایی، سراشیبی و ترکیبی بر سرعت و چابکی دوندگان سرعتی مرد جوان بود. روشها: 40 آزمودنی دونده سرعت ماده های 100، 200 و 400 متر با حداقل یک دوره سابقه شرکت در مسابقات قهرمانی کشور و داشتن تمرین منظم طی یکسال گذشته با دامنه سنی 25-18 سال، به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به چهار گروه (تمرین سربالایی، سراشیبی، ترکیبی و کنترل) تقسیم شدند. پروتکل تمرینات شامل 12 هفته، سه جلسه در هفته، 8 تکرار در هر جلسه تمرینات دویدن اینتروال در مسافت 100 متر و شدت 70-50 درصد ضربان قلب بیشینه در 6 هفته اول و شدت 80-70 درصد در 6 هفته دوم با فاصله استراحت 3 تا 5 دقیقه در شیب 5/8 درجه بود. در پیشآزمون و 72 ساعت پس از آخرین جلسه تمرین با استفاده از آزمونهای 36/5 متر (40 یارد) و ایلینویز رکورد سرعت و چابکی آزمودنی ها ارزیابی و ثبت گردید. از آمار توصیفی برای محاسبه میانگین و انحراف معیار و به منظور بررسی تفاوت بین گروهها از آزمون تحلیل کوواریانس و آزمون تعقیبی بونفرونی استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد در متغیر سرعت تفاوت معنی داری بین گروههای مداخله تمرینی و گروه کنترل وجود دارد (0/05≥P) اما بین گروههای مداخله تمرینی از نظر متغیر سرعت تفاوت معنیداری مشاهده نشد (0/05≤P). در متغیر چابکی نیز تفاوت بین سه گروه مداخله تمرینی با گروه کنترل معنی دار بود (0/05≥P) اما بین گروههای مداخله تمرینی تفاوت معنی داری مشاهده نشد (0/05≤P). نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد که روشهای تمرین در سربالایی، سراشیبی و ترکیبی به یک اندازه در افزایش سرعت و چابکی در دوندههای مرد جوان مؤثر هستند. این نتایج نشان می دهد که ترکیب چنین روش های تمرینی در برنامه های آماده سازی دوندگان سرعت می تواند برای بهینه سازی عملکرد ورزشی مفید باشد.
)