دانشگاه علوم پزشکی بقیه ­الله (عج) طب نظامی 1735-1537 23 11 2022 10 26 Management and Control of Lizard Population in Military Workplace: A Narrative Review کنترل جمعیت سوسمارها در محیط های نظامی: یک مطالعه مروری 883 898 1001122 10.30491/JMM.23.11.883 FA مهدی خوبدل مرکز تحقیقات بهداشت و تغذیه، پژوهشکده سبک زندگی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران حسن مداحی مرکز تحقیقات بهداشت و تغذیه، پژوهشکده سبک زندگی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران حاجی قلی کمی گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران Journal Article 2022 10 26 Many lizard species are closely related to residential areas and military workplaces. Military areas are often built on the outskirts of cities, and military programs, including maneuvers and camps, are often held in areas that are considered natural lizard habitats. Underground tunnels and weapons depots can also be habitats for these creatures. Although Iranian lizards are not poisonous, some of them can catch painful bites and cause injury and infection. On the other hand, facing these reptiles is frightening or disgusting for many people, so that it often causes fear and obsession, especially during sleep, and ultimately reduces concentration and the combat power of the military forces. Numerous cases of severe fear, anxiety, convulsions, and reduced efficiency of the military units have been reported following encounters with lizards. Therefore, in order to solve this problem, it is necessary to adopt timely and correct preventive and control methods to reduce the abundance of lizards in the military areas. To achieve this goal, identifying the medically important species in the military areas, their habitat, behavior and ecology are critical. This study aimed to raise public awareness about lizards and the reasons for their presence in the military areas, and propose methods of prevention and control of lizards depending on the nature and characteristics of the species. Zoological studies are necessary to monitor habitat and identify species and their abundance before setting up military buildings and permanent and temporal camps and before starting maneuvers. In this study, preventive and control actions are studied distinctly for environmental, physical, chemical and biological control of lizards in the military areas, as well as the need for training of health staff of the military units. گونه­‌های متعددی از سوسمار­ها در ارتباط نزدیک با مناطق مسکونی و محیط‌­های نظامی هستند. اماکن نظامی غالبا در حاشیه شهرها احداث می‌­شوند و برنامه‌­های نظامی نیز اعم از رزمایش‌­ها و اردوها اغلب در مناطقی برگزار می‌­شوند که زیستگاه طبیعی سوسمار­ها محسوب می‌­شوند. تونل­‌های زیرزمینی و انبارهای تسلیحات نظامی نیز می‌­توانند محل زیست این موجودات باشند. سوسمار­های ایران اگرچه سمی نیستند اما تعدادی از آن­‌ها می­‌توانند گازهای دردناکی بگیرند و سبب ایجاد جراحت و عفونت­ شوند. از طرفی، مواجهه با این خزندگان برای بسیاری از افراد دلهره­‌آور یا مشمئز کننده است، به‌طوری که اغلب سبب ترس و وسواس به‌­ویژه در هنگام خواب و در نهایت کاهش تمرکز و توان رزمی نیروهای نظامی می‌­شود. موارد پرشماری از ترس شدید، اضطراب، تشنج و کاهش کارایی یگان‌­های نظامی به دنبال رویارویی با سوسمار­ها گزارش شده است. بنابراین، به­‌منظور برطرف­‌کردن این مشکل، اتخاذ به موقع و صحیح روش‌­های پیشگیرانه و کنترلی جهت کنترل وفور سوسمار­ها در مناطق نظامی، امری ضروری است. برای دستیابی به این مهم، شناخت گونه­‌های با اهمیت پزشکی در محیط نظامی، نوع زیستگاه، رفتار و اکولوژی آن­‌ها نقش بسزایی دارد. در این مطالعه هدف بر آن است که آگاهی عمومی در مورد سوسمارها و علل حضور آن­‌ها در محیط­‌های نظامی را ارتقاء دهد و روش‌­های پیشگیرانه و کنترلی سوسمار­ها بسته به ماهیت و ویژگی گونه­‌ها پیشنهاد کند. مطالعات جانورشناسی به منظور پایش زیستگاه و شناسایی گونه­‌ها و وفور آن­‌ها، قبل از احداث تاسیسات نظامی و برپایی اردوگاه­‌های دائم و موقت و پیش از شروع رزمایش­‌ها امری ضروری است. در این مطالعه، اقدامات پیشگیرانه و کنترلی به تفکیک اقدامات محیطی، فیزیکی، کنترل شیمیایی و زیستی سوسمار­ها در محیط‌­های نظامی و نیز ضرورت آموزش به کارکنان بخش بهداشت و درمان یگان­‌های نظامی مورد بررسی قرار می‌گیرند. https://militarymedj.bmsu.ac.ir/article_1001122_320d3062721e1c61b1e485508c7cba84.pdf